ศันสนีย น้อยสคราญ, ประสิทธิ์ เหลืองอร่าม, ธนพรรณ พฤกษมาศ, ปนิษฎี อวิรุทธ์นันท์, ปรีดา มาลาสิทธิ์, ชัญญา พุทธิขันธ์, ศันสนีย น้อยสคราญ
ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ และคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล

คำขออนุสิทธิบัตร เลขที่คำขอ 2003002024 ยื่นคำขอวันที่ 21 สิงหาคม 2563
คำขออนุสิทธิบัตร เลขที่คำขอ 2303002731 ยื่นคำขอวันที่ 21 กันยายน 2566
คำขออนุสิทธิบัตร เลขที่คำขอ 2503002613 ยื่นคำขอวันที่ 16 กรกฎาคม 2568

โรคไข้เลือดออกเป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญที่เกิดจากการติดเชื้อไวรัสเด็งกี่ซึ่งมีทั้งหมด 4 ซีโรไทป์ โดยมีแนวโน้มของการระบาดซ้ำเป็นระยะด้วยซีโรไทป์ที่แตกต่างกันในแต่ละพื้นที่และช่วงเวลา ความรุนแรงของโรคไข้เลือดออกอาจสัมพันธ์กับการติดเชื้อซ้ำด้วยเชื้อไวรัสต่างซีโรไทป์กับการติดเชื้อก่อนหน้า การทราบซีโรไทป์ของไวรัสที่มีการติดเชื้อจึงมีความสำคัญทั้งต่อการวินิจฉัย การเฝ้าระวัง และการควบคุมโรค รวมถึงการประเมินความเสี่ยงของการเกิดโรคที่รุนแรงได้อย่างทันท่วงที
อย่างไรก็ตาม วิธีตรวจหาซีโรทัยป์ที่ใช้ในปัจจุบัน เช่น RT-PCR หรือการเพาะเชื้อ ยังต้องอาศัยห้องปฏิบัติการเฉพาะทาง บุคลากรผู้เชี่ยวชาญ และมีต้นทุนสูง ทำให้การเข้าถึงการตรวจยังจำกัด โดยเฉพาะในพื้นที่ห่างไกล ทีมวิจัยจึงได้พัฒนาชุดตรวจแบบรวดเร็วสำหรับตรวจแยกซีโรไทป์ของไวรัสเด็งกี่ โดยใช้โมโนโคลนอลแอนติบอดีจำเพาะต่อโปรตีน NS1 ของไวรัสเด็งกี่ร่วมกับเทคโนโลยี Lateral Flow Immunochromatographic Test (LFIT) เพื่อให้การตรวจทำได้ง่าย รวดเร็ว ราคาย่อมเยา และมีศักยภาพในการนำไปใช้จริงในระบบบริการสุขภาพ

1. บ่งชี้การติดเชื้อไวรัสเด็งกี่และสามารถตรวจจำแนกไวรัสเด็งกี่ได้ครบทั้ง 4 ซีโรไทป์
2. ใช้งานง่ายและรู้ผลเร็ว ตรวจกับตัวอย่างซีรั่มหรือพลาสมา ขั้นตอนไม่ซับซ้อน และอ่านผลได้ภายในประมาณ 15–20 นาที
3. เหมาะสำหรับการใช้งานภาคสนาม ไม่ต้องใช้เครื่องมือราคาแพงหรือห้องปฏิบัติการเฉพาะทาง จึงเหมาะกับพื้นที่ที่มีข้อจำกัดด้านเครื่องมือและบุคลากร
4. เพิ่มประสิทธิภาพการเฝ้าระวังโรค ช่วยให้ทราบข้อมูลซีโรไทป์ในพื้นที่ระบาดได้รวดเร็ว รวมถึงข้อมูลประวัติซีโรไทป์ที่ติดเชื้อรายบุคคล เพื่อสนับสนุนการติดตามแนวโน้มโรค การประเมินความเสี่ยง และการวางแผนควบคุมการระบาดและการรักษาได้ทันท่วงที

เสาะหาผู้รับอนุญาตใช้สิทธิ

ต้นแบบระดับ pilot scale ได้ถูกทดสอบในสภาวะทำงานจริง (TRL7)

เทคโนโลยีต่อรองราคา

งานธุรกิจทรัพย์สินทางปัญญา สำนักงานจัดการสิทธิเทคโนโลยี (TLO) สวทช.